Александр Пушкины ном ирон поэзимæ куы æрбацыд, уæдæй нырмæ сæдæ азæй фылдæр рауад. Йемæ æрбахаста куырыхон ныхас æмæ поэты ном, нæ адæмы хъуыдыйы ссис æнусон. Йæ уацмыстæ йын ирон æвзагмæ ратæлмац кодтой Плиты Грис, Нигер, Коцойты Арсен, Ходы Камал, Дзасохты Музафер, Джусойты Нафи, Хуыгаты Сергей æмæ бирæ æндæртæ. Уæдæ генийыл Ирыстоны поэттæ сæхæдæг дæр бирæ æмдзæвгæтæ ныффыстой. Ирон Пушкин райдыдта Къостайы æмдзæвгæ «Салам»-æй. Æмæ уæдæй нырмæ уырысы цытджын хъæбул ссис дæсгай ирон æмдзæвгæты хъайтар. Зындгонд классикы цард ӕмӕ сфӕлдыстад иртасджытӕ зӕгъынц, зӕгъгӕ, 1829-æм азы Ирыстоны куы уыд, уӕд ма Дзӕуджыхъӕуы цӕрджытӕй уӕлдай фембӕлд ӕрыдойнӕгтӕ ӕмӕ джызӕйлӕгтимӕ. Александр Пушкин цы хъæздыг культурон бынтæ ныууагъта, уыдон та, цæстыгагуыйау, хъахъхъæд цæуынц. Национ наукон чиныгдоны поэты номимæ баст чингуытæ тынг бирæ ис. Се 'хсæн - æцæг литературон хæзнатæ. Зæгъæм, стæм чиныджы хайады ис, классикы фæсмард фыццаг цы чиныг рауагътой, уый. Уæлдай зынаргъ та у 1836 азы Санкт-Петербургы уагъд чиныг - поэмæ «Полтава».