Фæнд кæнынц нæ республикæйы скъолаты дыгурон диалекты уроктæ скæнын

Дзырддаг сси иу цымыдисаг хабар: фæнд кæнынц нæ республикæйы скъолаты дыгурон диалекты уроктæ скæнын. Ахæм хъæппæрис разынд республикæйы сæргълæууæджы, национ-культурон рæзты фарстаты фæдыл уынаффæгæнæг, филолог Хъамболты Тамерланмæ. Цæттæ кæны сæрмагонд проект дæр, дыгурон диалект цæмæй горæты скъолаты ахуыр кæнын райдайой, уый тыххæй. Раст зæгъгæйæ, дыгурон диалектыл дзурын мæнмæ тынг зын кæсы. Хъыгагæн, йæ фылдæр дзырдтæ йын æмбаргæ дæр нæ кæнын. Ацы хъæппæрис дæр, уымæн разындис, цæмæй ирон æмæ дыгурон диалекттыл чи дзуры, уыдон кæрæдзи æмбарой. Афтæ зæгъы, Хъамболты Тамерлан йæхæдæг. Хъамболты Тамерланы ныхæстæм гæсгæ, ахæм хъуыды фыццаг фæзынд Æрæфы районы цæрджытæм. Ацы фарста лыстæг равзæрстон æмæ хъуыддаг цæуыл у, уый радзурдзынæн. Ныртæккæ Æрæфы æмæ Дыгуры районы скъолаты ахуыр кæнынц дыгурон диалект, куыд сæ мадæлон æвзаг, афтæ. Фæлæ ацы хъуыддаджы дæр æййафынц къуылымпыдзинæдтæ. Уый тыххæй æмæ Дыгуры районы райдайæн кълæсты ахуыр кæнынц сæхи мадæлон æвзаг, астæуккаг скъолайы та ирон. Цæрджытæн уый сæ зæрдæмæ нæ цæуы. Семæ разы у нæ республикæйы сæргълæууæджы, национ-культурон рæзты фарстаты фæдыл уынаффæгæнæг Хъамболты Тамерлан дæр. Куыд нын бамбарын кодта, афтæмæй, ныры онг астæуккаг æмæ хистæр кълæсты чингуытæ нæма ис. Æмæ уый тыххæй, иу æвзаг дæр сын кæронмæ сахуыр кæнын не ‘нтысы. Хъамболты Тамерлан хъуыддагмæ æркаст æмæ Цæгат Ирыстоны педагогон институты Юнескойы кафедрæйы хъæппæрисæй рахастой уынаффæ, цæмæй мыхуыры уагъд æрцæуой 1-аг къласæй суанг 11-æм къласмæ дыгурон диалектыл чингуытæ. Ныртæккæ цæттæ сты. Хъамболы Тамерлан куыд зæгъы, афтæмæй дзуапп дæттынц Федералон Паддзахадон Стандарты Домæнтæн. Ома, дам, скъоладзаутæн дыгурон æмæ ирон диалектыл фыст чингуыты 'хсæн бирæ хицæндзинæдтæ нæй. Хъамболты Тамерлан куыд загъта, афтæмæй, ахуырадон чингуыты сконды цы фиппайнæгтæ вæййы, уым сæрмагондæй алы скъоладзауæн дæр ис æмбарынгæнинаг. Уымæй уæлдай дыгуронау фыст чингуытæм бахæсдзысты иронау фыст æмдзæвгæтæ дæр. Уыцы чингуытыл бакуыстой 20 адæймаджы. Хицæндзинæдты тыххæй ма бæлвырддæр æрдзурдзыстæм, фæлæ уал фæнысан кæнын хъæуы æппæты ахсджиагдæр фæзилæн ацы хъуыддаджы. Дыгурон диалектыл урочытæ сæрмагондæй хъуамæ сфидар кæной Цæгат Ирыстоны ахуырад æмæ наукæйы министрады. Уым, цæмæй ахæм курдиатмæ æркæсой, уый тыххæй хъæуы фæткмæ гæсгæ цалдæр домæны сæххæст кæнын. Фæлæ уал фыццаджы дæр хъæуы бамбарын, дигуронау дзурын сахуыр кæнын кæй фæнды, уый. Профилон министрады куыд фехъусын кодтой, афтæмæй хъуыддагыл бакусдзысты, хъæпприсджын адæм куы разына, уæд. Хъамболты Тамерлан йæхдæг фæсидт адæммæ, цæмæй сæ хъуыдытæ раргом кæной, иугæр дигурон диалект скъолаты ахуыр кæнын сфæнд кодтам, уæд чи йæ ахуыр кæндзæн - скъоладзаутæ æмæ сæ ныййарджытæ дæр цы хъуыды кæныц, уый. Æрфарст равдыста, республикæйы цæрджытæн сæ фылдæр ацы хъæппæрисы фарс кæй нæ хæцынц, уый. Ме`мкусджытимæ абон рацыдыстæм адæмы рæгъмæ æмæ сæ нæхæдæг дæр бафарстам, разы сты æви нæ, зæгъгæ? Цы нын загътой, уымæ ма бакæсут. Адæмы куыд хъуыды кæнынц, уый бамбæрстам. Ныр, æнæмæнг зæгъын хъæуы, ацы фарстамæ лæмбынæг йæ цæст чи дары, уыдоны тыххæй дæр. Бæрнон кусджытæй зæгъгæм. Уыдоны бафастам, ныртæккæ дыгурон диалекты уроччытæ самал кæнынæн цы хъæуы? Уæлдай дæр техникон фæзилæнтæм не`ргом куы аздахæм уæд. Куыд рабæрæг, афтæмæй дыгурон диалекты уроччытæ чи амона, уый дæр æххæстæй нæй. Ахæм хъуыдый нын раргом кодтой наукон къабазы специалисттæ. Сæ ныхæстæм гæсгæ, цæмæй хъуыддаг фæрæстмæ уа, уый тыххæй алы хуызон цæрхдуртæ ис. Сæ иу - техникон фæрæзтæ фаг кæй не сты, уый. Цæимæ ма баст сты уыцы аххосæгтæ, уый тыххæй бафарстам Цæгат Ирыстоны Гуманитарон æмæ Социалон Иртæстыты институты кусæг - фольклор æмæ литературæйы хайады сæргълæууæг Тахъазты Федары. Йæхæдæг дыгурон диалектимæ уæлдай æмхиц у. Ныффыста бирæ наукон куыстытæ. Се`хсæн дыгурон-уырыссаг дзардуат æмæ дыгурон граматикæ. Цæмæ сæ ныр скъолаты амоной, ууыл цы зæгъы, уымæ бакæсæм. Иумæйагæй ныртæккæ зын зæгъæн у, республикæйы цæрджыты, уæлдайдæр Дзæуджыхъæуы, ахæм ногдзинад хъæуы, æви нæ, уый. Зæгъгæм, уроччытæ кæм фæзындзæн ныридæгæн æмæ чингуытæ фыст кæм æрцыдысты, уым хъуамæ уа сæрмагонд ахуырадон программæ дæр. Уый тыххæй фидарæй зæгъæн ис, нырма уал уыцы хъуыдыйыл хъæуы бакусын... срæстмæ йæ кæнын. _ Мы рядом в: vk.com/irystontv instagram.com/irystontv youtube.com/irystontv twitter.com/irystontv ok.ru/irystontv