Дæсныты горæт

Дыгургомы археологтæ дæсгай азты къахынц, историон нысаниуæг кæмæн ис, ахæм бынæттæ. Хуымæтæджы нæ. Сæ къухы бафтыд нæ дуджы размæ 6-7 æнусы хъобайнаг культурæйы историон дзаумæттæ ссарын. Цы сын бантыст ссарын æмæ сæм цавæр фидæн æнхъæлмæ кæсы, уыдоны тыххæй бæлвырддæр нæ дарддæры æрмæджы. Ахæм куыстытæ кæнгæйæ, æнæмæнг хъуамæ уай быхсон æмæ фæразон. Алцыдæр у ахсжиаг æмæ вазыгджын, уымæ гæстæ ацы бынæтты иртасæн куыстытæм хъæуы арæхстгай æвналын. Археологон куыстытæ ам 30 азы цæуынц. Æппæт уыцы рæстæгмæ сæ къухы бафтыд цалдæр цымыдисаг культурон цыртдзæвæны ссарын. Зæгъæм, дæсныты горæт кæй хуыдтой, уый. Ацы куыстадон поселок хуыйны Сауар, хауы Хъобаны культурæмæ. Историон иртæстытæм гæсгæ, уыд нæ дуджы агъоммæ 5-4 æнусы. Археологтæн бантыст 10 дурынгæнæн æрмадзы сбæрæг кæнын. Ныртæккæ дзы бæлвырдæй зынынц уыцы дæсæй цыппар. Ам цы дзаумæттæ кодтой, уыдон æппæт Дыгургомыл парахат кодтой. Специалисттæ куыд зæгъынц, афтæмæй ахæм егъау куыстадон поселок хæхбæсты иунæг æмæ фыццаг у. Цы уавæры æрхæццæ ис ныры дуджы онг, уый дæр зæрдæмæдзæугæ у. Историктæ дзы ссардтой 10 дургæнæн, 8 та - металлургон, 2 - сыджытæй нывæфтыдтæ кæм кодтой, ахæм æрмадзтæ. Уыдис дзы 5 культурон центры дæр. Ахæм историон æвдисæнтæ-иу кæд ссардтой, уæд уый рагон бердзенаг æмæ ромаг куыстадон квартАлты. Архелогты хъуыдымæ гæсгæ ацы бынат хъуамæ æнæмæнг музей суа. Александр Машинский: «Ацы ранæй музей арæзт куы нæ рцæуа, уæд уый стыр рæдыд уыдзæн.Уымæн æмæ ахæм цыртдзæвæнтæ нæдæр Кавказы, нæдæр Кавказмæ хæстæгдæр рæтты дæр нæй». Куыстытæ кæронмæ кæд фæуыдзысты æмæ ма сæ цас бахъæудзæн ам бафæстиат уæвын, уый ничи зоны. Поселочы фæзуат цас уыд, уый дæр ныридæгæн бæлвырд нæу. Цымыдисаг культурон цыртдзæвæн бахъахъхъæныны тыххæй йæ æрæмбæрзынц полиэтиленæй, алывæрстæ æрæхгæнынц дуртæй, кæмдæрты сыджыт дæр æркалынц. Археологтæ зæрдæ дарынц, æмæ ахæм мадзæлтты фæрцы горæт фидæны музейæн сæ бон бахъахъхъæнын суыдзæн. Йæ фæзуат чысыл нæ уыдзæн. Стыр историон нысаниуæг ын кæй уыдзæн, уымæ гæсгæ хъуамæ уа æмбæрзт. Хъуыддаг уый мидæг ис, æмæ пецтæ ам æлыгæй конд сты, сæ бындур та - дурæй. Уымæ гæсгæ музей уынджы арæзт куы рцæуа æмæ йæ куы ницæмæй бамбæрзæм, уæд дзы ницы баззайдзæн. Хъæуы йæ æрæхгæнын. Объект бахæсдзысты иумæйаг паддзахадон реестрмæ. Цæмæй йæ, культурон нысаниуæг кæмæн ис, ахæмыл банымайой, уый тыххæй саразын хъæуы сæрмагонд экспертизæ. Фæлæ уыдæттæн æхца нæй. Республикæйы бюджет, Дыгургомы цы археологон иртæстытæ цæуынц, уыдоныл нæ ахады. Мах археологон иртæстытæ иунæг программæмæ дæр нæ хауынц. Чи зоны нын искуы радих кæной фæрæзтæ, цæмæй регионалон нысаниуæг ныффидар кæнæм. Гæнæн ис, æмæ федералон нысаниуæг цы цыртдзæвæнтæн ис, ахæм ном дæр нын радтой. Уый аккаг у. Куыстытæ бакæныныл архайы стыр къорд - паддзахадон историон музейы кусджытæ æмæ бархионтæ. Уыдонимæ ма Цæгат Ирыстоны паддзахадон университенты студенттæ. Сæхи хардзæй сарæзтой историон комплексы макет, 3D хуызы йæ сног кодтой. Æппæт уыцы хъуыддæгтæ историкон-культурон экспертизæйы тыххæй. Куыд зæгъынц, афтæмæй иртæстытæ сæхæдæг дæр саразиккой. Фæлæ сæм æхцайы фæрæзтæ уыйбæрц нæй. Æнхъæлмæ кæсынц æмбæлгæ гæххæтытæм. Уый уавæр фæрогдæр кæнид. Уымæн æмæ се стырдæр бæллиц у, цæмæй музейон комплекс саразой. _ Мы рядом в: vk.com/irystontv instagram.com/irystontv youtube.com/irystontv twitter.com/irystontv