Орнаментальная композиция. Оюм-чийимдердин композициясы

Тема:Оюм-чийимдердин композициясы жана аларды тузуудогу озгочолуктор. План: 1. Орнамент тушунугу; 2. Конструкциялык тузулушу; 3. Орнаменттин композициясынын закондору. Орнамент (лат.тилинен ornamentium - жасалгалоо ), кийимдерди, эмеректерди, интерьерди жасоо учун колдонулган орнаменттин иреттелип кайталануусу. Классификациясы: 1. Мотивдин тузулушу боюнча: геометриялык, осумдук, каллиграфиялык, фантазиялык, астралдык, жаратылыш, жан-жаныбалрлардан турушу мумкун. 2. Стильдик таандыгы боюнча: антикалык, готикалык, барокко, заманбап ж.б. 3. Улуттук: кыргыз, орус, озбек, тажик ж.б. Графикалык чечими реалдуу формаларды, шарттуу тегиздике которулушу менен муноздолот.б.а.стилизацияланат. Алар ар турдуу калындыктагы сызыктар (линеарное решение), тактуу чечим (пятновое решение)- жигердуу жана мотивдердир ритмикалык кезектешуусун баса белгилейт. Сызык-тактуу чечим эн экспрессивдуу мумкунчулуко ээ жана кенири колдонулат. Графикалык форма боюнча: тегиз, рельеф, контррельеф деп болунот. Орнаменттин бир болугу - мотив деп аталат, кийинки мотивге чейинки аянт -раппорт д.а. Орнаменттин колдонулушу, анын мунозу, маани манызы, пластикалык тузулушун бутундоп, бириктирип жаратуу орнаменттин композициясы деп аталат. Бул композицияны тузуудо созсуз симметрия, пропорция, ритм, статика, динамика эрежелерин сактуу абзел. Композицтянын элементтери - точка, сызык, дак, тус, фактура орнаментти тартууда жардам берет . Бир сызыкта кайталанган орнамент -ленталык раппорт деп аталат. Мисалы: плинтус, багет, кийим, идиштердин жээктеринде колдонулат. Эгер модулдук сурот горизонталь жана вертикал, диогонал бобнча бут тегиздикте кайталанса- сеткалык раппорт деп аталат. Мисалы обой, кездеме ж.б. Борбордук нурлануу раппорту боюнча мотив тегерек, учбурч, торт бурчтук боюнча жайгашышы мумкун. Видеодо айтпай кеткен тортунчу орнаменталдык татаал композиция -бул монокомпозиция. Бул теманы кенири кийинки лекцияда отобуз. Орнаменттердин композициясынын закону: 1. Пропорция 2. Баш ийуу 3. Уч компоненттуу закон 4. Карама-каршы закону 5. Жонокойлуе закону Срс. 1. Орнатентердин келип чыгуу, жаралуу тарых. 2. Кыргыз орнаменттеринир семантикасы.